Książki o emocjach dla dzieci mają przed sobą trudne zadanie. Powinny pomóc najmłodszym zrozumieć strach, złość, smutek czy brak pewności siebie, ale jednocześnie nadal muszą być książkami, które po prostu dobrze się czyta. Dziecko raczej nie sięgnie drugi raz po historię tylko dlatego, że dorosły uważa ją za edukacyjną.
To właśnie dlatego podejście Book Ojciec zwraca uwagę. W ofercie wydawnictwa znajdziemy historie poruszające ważne tematy, ale punkt wyjścia jest bliski dziecięcym doświadczeniom. Zamiast mówić najmłodszym, co powinni czuć, książki dają im sytuację, bohatera i historię, o której można później porozmawiać.
Dziecko nie potrzebuje wykładu o emocjach
Dorosły potrafi powiedzieć: „Jesteś zdenerwowany, ponieważ coś nie poszło po twojej myśli”. Dla kilkulatka takie wyjaśnienie nie zawsze będzie jednak wystarczające.
Dzieci poznają emocje trochę inaczej. Widzą, że bohater czegoś bardzo chce, ale mu się nie udaje. Obserwują jego reakcję. Zauważają, co dzieje się później. Mogą się z nim zgodzić, zdenerwować na niego albo stwierdzić, że same zachowałyby się zupełnie inaczej.
Historia daje emocji kontekst.
W katalogu Book Ojciec znajdziemy między innymi bajki terapeutyczne dotyczące strachu, pewności siebie, emocji, wytrwałości i siły słów. Są to tematy, które regularnie pojawiają się w codziennym życiu dziecka, nawet jeśli ono samo jeszcze nie potrafi ich nazwać.
Weźmy strach. Dorosłemu łatwo powiedzieć, że ciemny pokój nie jest niebezpieczny. Tyle że logiczne argumenty nie zawsze sprawiają, że dziecko przestaje się bać. Historia o kimś, kto również odczuwa lęk, może otworzyć zupełnie inną rozmowę.
Czasami łatwiej rozmawiać o bohaterze niż o sobie
To jedna z najbardziej praktycznych zalet książek o dziecięcych emocjach.
Wyobraźmy sobie dziecko, które miało trudny dzień w przedszkolu. Pytamy, co się wydarzyło. Odpowiedź brzmi: „Nic”. Pytamy, czy jest smutne. Słyszymy: „Nie”.
Kilka godzin później czytamy historię, w której bohater czuje się odrzucony albo niepewny. Nagle dziecko zaczyna komentować jego zachowanie. Wie, dlaczego bohater jest smutny. Ma nawet pomysł, co powinien zrobić.
Rozmowa już się rozpoczęła, tylko bez bezpośredniego przesłuchiwania.
W tym sensie książki Book Ojciec mogą być pomocnym narzędziem dla rodziców. Nie chodzi o diagnozowanie każdego zachowania dziecka ani szukanie ukrytego problemu po każdym czytaniu. Chodzi raczej o stworzenie okazji, w której dziecko może mówić o uczuciach we własnym tempie.
Emocje to nie tylko smutek i złość
Ciekawą rzeczą w książkach dla dzieci jest to, jak szeroko można rozumieć rozwój emocjonalny. Nie kończy się on na rozpoznawaniu kilku podstawowych uczuć.
Pewność siebie, odwaga, wytrwałość, empatia czy świadomość wpływu własnych słów na innych również mają znaczenie. Dziecko potrzebuje czasu, żeby je zrozumieć, a jeszcze więcej czasu, żeby nauczyć się wykorzystywać tę wiedzę w prawdziwych sytuacjach.
Właśnie tutaj oferta Book Ojciec wychodzi poza proste „książki o emocjach”. Poszczególne historie mogą dotykać różnych etapów dziecięcego rozwoju i różnych sytuacji, z którymi rodzina spotyka się na co dzień.
Nie oznacza to oczywiście, że po przeczytaniu jednej bajki dziecko nagle zacznie idealnie radzić sobie ze złością albo przestanie się bać. Książki nie działają w ten sposób. Mogą jednak dostarczyć słów, przykładów i obrazów, do których później łatwo wrócić.
Dobra historia powinna działać także bez „lekcji”
To chyba najprostszy test książki edukacyjnej dla dziecka. Gdyby usunąć z niej cały zamierzony przekaz, czy historia nadal byłaby ciekawa?
Jeżeli odpowiedź brzmi „tak”, znacznie łatwiej wprowadzić taką książkę do codziennego czytania. Rodzic nie musi ogłaszać, że dziś będzie rozmowa o pewności siebie albo strachu. Można po prostu przeczytać historię i zobaczyć, dokąd zaprowadzi rozmowa.
Rodzice przeglądający Book Ojciec mogą więc wybierać książki nie tylko według wieku dziecka, ale również według tematów, które aktualnie pojawiają się w jego życiu. Dla jednej rodziny ważniejszy będzie lęk, dla innej wiara w siebie, a jeszcze inna może szukać historii o wytrwałości.
Najbardziej wartościowa książka nie musi podawać dziecku gotowej odpowiedzi. Czasami wystarczy, że pomoże mu zadać pytanie, którego wcześniej nie potrafiło ubrać w słowa. I właśnie wtedy zwykłe wspólne czytanie może zamienić się w naprawdę dobrą rozmowę.